PSZOK - punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, to miejsce na terenie gminy, w którym mieszkańcy pozostawiać mogą odpady komunalne zebrane w sposób selektywny.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami – art. 3 ust. 2 pkt 6, ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250) gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W ustawie wskazano dwa warunki, jakie spełniać musi PSZOK:

1) zapewniać musi łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy,

2) zapewniać musi przyjmowanie co najmniej takich odpadów komunalnych jak:

Szczegółowy sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych określa rada gminy w drodze uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego (art. 6r ust. 3 ww. ustawy). Gmina decyduje więc o sposobie organizacji i zakresie działania PSZOK-u.

Wskazane w ustawie frakcje stanowią oczywiści tylko minimalny katalog odpadów, które gmina zobowiązana jest w PSZOK-u zbierać. Biorąc pod uwagę praktykę, katalog ten należy rozszerzyć, biorąc pod uwagę funkcjonujący system odbioru i zbiórki odpadów oraz uwarunkowania lokalne gminy.

 

 

JAK STWORZYĆ PSZOK?

Wybór lokalizacji

Podstawowym, a zarazem chyba najistotniejszym elementem, jest wybór optymalnej lokalizacji punktu. Planowane przedsięwzięcie musi być oczywiście zgodne z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (jeśli takowy dla danego terenu obowiązuje). Zwrócić trzeba jednak uwagę nie tylko na ogólne zapisy dotyczące przeznaczenia terenu, ale także na szczegółowe zakazy, np. lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czy zapisy dotyczące gospodarowania odpadami, np. zakaz zbierania czy magazynowania odpadów niebezpiecznych.

Analizując kwestię lokalizacji PSZOK-u, należy uwzględnić także inne elementy. Po pierwsze - obsługę komunikacyjną. Kontenery z niektórymi odpadami (np. gruz, odpady wielkogabarytowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny) odbierane mogą być tylko przez pojazdy ciężarowe o sporej wadze i gabarytach, tak więc dojazd do punktu drogą gruntową o kiepskiej jakości nawierzchni, po intensywnych opadach atmosferycznych może okazać się zadaniem niemożliwym. Istotna jest też dostępność mediów. Racjonalnym minimum jest techniczna możliwość wykonania przyłącza energii elektrycznej oraz przyłącza wodociągowego. Istotnym problemem jest także odległość wybranej lokalizacji punktu od zabudowań mieszkalnych. Ważne, żeby PSZOK znajdował się możliwie blisko dużych skupisk ludności, aby nie powodować problemów z samodzielnym dostarczeniem odpadów przez mieszkańców i nie zniechęcać ich do korzystania z punktu przez konieczność jazdy kilku czy kilkunastu kilometrów. Niewskazana jest jednak lokalizacja inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, ze względu na możliwość powstawania konfliktów społecznych. Może to także utrudnić lub uniemożliwić docelową rozbudowę przedsięwzięcia, jeśli po kilku latach okaże się ona konieczna.

Częstym wyborem lokalizacji PSZOK-u jest teren istniejących oczyszczalni ścieków lub bazy zakładów komunalnych należących do gminy. Zaletą tych lokalizacji jest stała obecność pracowników w godzinach funkcjonowania zakładów, istniejące przyłącza mediów, dojazd oraz ogrodzenie. Tereny te posiadają już najczęściej odpowiednią infrastrukturę oraz system monitoringu. Realizacja przedsięwzięcia na terenie oczyszczalni ścieków lub zakładów związanych obecnie z gospodarką odpadami rzadziej też jest przyczyną protestów okolicznych mieszkańców.

 

 

Czy konieczne jest uzyskanie decyzji środowiskowej?

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest konieczne, jeśli dla planowanego przedsięwzięcia spełnione są łącznie warunki określone w art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 (lub ust. 1a) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013, poz. 1235).

Przedsięwzięcie wymaga więc decyzji środowiskowej jeśli spełnione są następujące warunki:

1. Po pierwsze przedsięwzięcie wymienione musi być w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397 ze zm.).

2. Po drugie, realizacja przedsięwzięcia wymagać musi uzyskania jednej z decyzji, wymienionych w art. 72 ust. 1 lub ust. 1a. Decyzjami tymi są m. in. decyzja o warunkach zabudowy (lub o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego), pozwolenie na budowę (lub dokonanie zgłoszenia robót budowlanych), pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych czy też zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Do wniosku o wydanie którejkolwiek z tych decyzji, inwestor załączyć będzie musiał decyzję środowiskową.

3. Po trzecie, przedsięwzięcie nie jest jeszcze realizowane – decyzja środowiskowa wydawana jest dla planowanych przedsięwzięć.

1 sierpnia 2013 r. weszła w życie zmiana rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z listy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wykreślono punkty zbierania odpadów. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 81 ww. rozporządzenia, decyzja środowiskowa jest wymagana dla przedsięwzięcia polegającego na budowie „punktu do zbierania lub przeładunku złomu”. Ze zmiany tej wnika, iż punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w którym zbieranie będą np. szkło, tworzywa sztuczne, papier, a nawet odpady elektryczne i elektroniczne czy odpady niebezpieczne, nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednak w przypadku, gdy w punkcie zbierane będą jakiekolwiek odpady metalowe - decyzja ta będzie wymagana.

Warto pamiętać, iż prawidłowe przeprowadzenie procedur związanych w szczególności z warunkami środowiskowymi jest niezbędne w przypadku chęci skorzystania z dofinansowania ze środków krajowych lub unijnych na budowę i wyposażenie PSZOK.

 

 

Warunki zabudowy czy lokalizacja inwestycji celu publicznego?

Jeśli dla wybranego obszaru nie został opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to zgodnie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych przedsięwzięć określa się w decyzji o warunkach zabudowy.

Celem publicznym w rozumieniu art. 6. pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.) jest "budowa i utrzymanie publicznych urządzeń służących do (...) odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania". Literalne brzmienie przepisu oczywiście nie uznaje za cel publiczny budowy PSZOK-u. PSZOK nie jest miejscem odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, tym bardziej składowania w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2013 poz. 21 ze zm.), definiującej te procesy. Zachodzić tu będzie jedynie proces zbierania i magazynowania odpadów.

Jednak celem realizacji PSZOK-u przeznaczonego do zbierania i magazynowania odpadów komunalnych jest ich dalsze poddawanie odzyskowi i unieszkodliwieniu oraz poprawa jakości i stanu środowiska na terenie gminy. PSZOK stanowić ma miejsce, w którym mieszkańcy bezpłatnie (w ramach uiszczanej w gminie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi), lub za niewielką opłatą, będą mogli pozbyć się odpadów komunalnych, których zgodne z prawem pozbycie się, mogło dotychczas stanowić dla nich problem. Działanie takie powinno przyczynić się do zmniejszenia ilości tzw. dzikich wysypisk śmieci.

Czy PSZOK jest inwestycją celu publicznego zależy więc do interpretacji wyżej przytoczonych przepisów. Niemniej, rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu tej inwestycji w zakresie celów określonych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozostaje w gestii organu właściwego w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a więc wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zasadne i wskazane wydaje się jednak zakwalifikowanie PSZOK-u jako inwestycji celu publicznego.

 

Projekt
Istotną częścią przygotowania przedsięwzięcia jest opracowanie dokumentacji projektowej PSZOK. Kluczowymi elementami będą tu projekt budowlany i wykonawczy, kosztorysy i przedmiary, STWiOR, dokumentacja przetargowa.
Projekt powinien spełniać wszystkie wymogi określne w szczególności w decyzji środowiskowej, a także zawierać szczegółowe rozwiązania związane z bezpieczeństwem osób korzystających i pracujących w punkcie, kwestiami ppoż., czy minimalizacją oddziaływań na tereny sąsiednie, jak wykonanie pełnego ogrodzenia, pasów zieleni izolacyjnej czy rozwiązań minimalizujących emisję hałasu czy nieprzyjemnych zapachów.

 

Realizacja przedsięwzięcia

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż przytoczone wyżej decyzje to tylko fragment długiej drogi administracyjnej czekającej inwestora planującego budowę i uruchomienie punktu selektywnej zbiórki odpadów. Uwzględnić należy wymagania wynikające z ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.), np. w zakresie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego – w przypadku wprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do kanalizacji będących we władaniu innych podmiotów, czy też odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych do pobliskiego rowu lub ich rozsączanie do gruntu.

Na zdjęciu: budowa PSZOK w Gołuchowie (dokumentacja koncepcyjna i projektowa: CODEX).

Inne przepisy regulują także kwestie związane z dostosowaniem i zmianą sposobu użytkowania obiektów już istniejących, dostosowywanych do zbierania i magazynowania odpadów. W projekcie uwzględnić należy wszystkie przepisy budowlane, a także dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy czy ppoż., a także uzyskać odpowiednie zezwolenia sektorowe m. in. na zbieranie odpadów.

Dofinansowanie budowy i wyposażenia PSZOK

Perspektywa finansowa środków unijnych na lata 2014-2020 daje możliwość dofinansowania budowy lub modernizacji PSZOK-ów. W zależności od regionu gospodarki odpadami (zgodnie z wojewódzkimi planami gospodarki odpadami), w którym planowane są przedmiotowe możliwe jest dofinansowanie z następujących źródeł:

  • Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie – dla PSZOK-ów planowanych w regionach gospodarki odpadami, w których istnieją lub są planowane instalacje termicznego przekształcania odpadów;
  • Regionalne Programy Operacyjne dla poszczególnych województwa – dla PSZOK-ów planowanych w pozostałych regionach gospodarki odpadami.

 

Aktualności – aktualne i najbliższe nabory wniosków o dofinansowanie:


Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Mazowieckiego


Najbliższy nabór wniosków o dofinansowanie budowy lub modernizacji PSZOK-ów planowany jest w województwie mazowieckim. Nabór wniosków zaplanowany jest obecnie od 31 marca do 9 maja 2016 r. Nabór odbywać się będzie w ramach Działania 5.2 Gospodarka odpadami – typ projektów „Rozwój infrastruktury selektywnego systemu zbierania odpadów komunalnych, ze szczególnym uwzględnieniem budowy i modernizacji Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK)” w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020.
W ramach konkursu wspierane będą projekty dotyczące przedsięwzięć skierowanych na rozwój infrastruktury selektywnego systemu zbierania odpadów komunalnych, ze szczególnym uwzględnieniem budowy, rozbudowy lub modernizacji Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK).
Maksymalny poziom dofinansowania wynosi 80% kosztów kwalifikowanych projektu, przy czym minimalna wartość dofinansowania wynosi 50 000,00 zł, maksymalna 432 068,91 zł.
Koszty kwalifikowane to w szczególności:

  • prace przygotowawcze (w tym dokumentacja techniczna, koncepcja, projekt, studium wykonalności, dokumentacja przetargowa);
  • prace inwestycyjne i związane z procesem inwestycyjnym (prace ziemne, instalacyjne, rozbiórkowe, budowlano-montażowe, przebudowa istniejącej infrastruktury, zakup materiałów, sprzętu, wyposażenia, nadzór inwestorski);
  • koszty informacji i promocji projektu;

Koszty niekwalifikowane to w szczególności:

  • zakup środków transportu;
  • zarządzanie projektem;
  • koszty związane z angażowaniem personelu.

W razie jakichkolwiek pytań pozostajemy do Państwa dyspozycji: tel. kom. 662 008 778 lub 604 777 535.

Pomożemy Państwu na każdym etapie zarówno ubiegania się o środki jak i na etapie przygotowania niezbednej dokumentacji technicznej PSZOK.

 

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie

W ramach dofinansowanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych przewidziane są nabory w maju i wrześniu 2016 r. Obenie brak jendak oficjalnych inforamcji na temat szczegółowych warunków planowanych konkursów.

 

POMYSŁY I REALIZACJE

W tej części zamieszczać będziemy zasługujące – naszym zdaniem – na uwagę projekty i realizacje związane ze zbiórką i magazynowaniem odpadów.

 

 

Centralny Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Polkowicach

 

 

Rozpoczynamy od ambitnego i nowatorskiego przedsięwzięcia, które realizowane będzie na terenie Związku Gmin Zagłębia Miedziowego, w pracach nad którym mieliśmy przyjemność uczestniczyć. Mowa o Centralnym Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Polkowicach.

 

 

Przy opracowywaniu koncepcji przedsięwzięcia wykorzystano doświadczenia partnerów z norweskiego Drammen. Inwestycja poza standardowym zakresem zbiórki i magazynowania odpadów, wyróżnia się kilkoma ciekawymi pomysłami. Wyznaczono specjalne pomieszczenie do zbiórki przedmiotów przeznaczonych do ponownego użycia, gdzie mieszkańcy pozostawiać będą mogli np. stare, lecz wciąż działające sprzęty, meble, zabawki itp. Będą one mogły być odebrane i wykorzystane przez innych. Na terenie punktu zaplanowano także salę konferencyjną, która wykorzystywana będzie także do celów edukacyjnych. Na terenie punktu znajdować się będzie rampa rozładunkowa do wielu frakcji odpadów, specjalne pomieszczenie na odpady niebezpieczne oraz plac dla odpadów zielonych. Logistycznie rozdzielony został także ruch samochodów mieszkańców dostarczających odpadów oraz trasy przejazdu pojazdów ciężarowe odbierające pełne kontenery. Dzięki takiemu rozwiązaniu zachowana będzie płynność ruchu podczas odbioru kontenerów ale także - co najważniejsze - zwiększa bezpieczeństwo.

 

 

Szacowany koszt przedsięwzięcia to 6,3 mln zł. 60% kosztów kwalifikowanych pokryje dotacja z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 

 

 

System PSZOK-ów w Toruniu

 

W przypadku realizacji systemu mniejszych PSZOK-ów miejskich w myśl zasady tworzenie punktów „łatwo dostępnych dla wszystkich mieszkańców gminy”, doskonałym przykładem jest system PSZOK-ów funkcjonujących w Toruniu.

 

 

Mieliśmy przyjemność przygotować koncepcję oraz pełną dokumentację projektową prezentowanego na zdjęciach punktu. Inwestycja została wkomponowana w przemysłową część miasta, sąsiadującą bezpośrednio z obszarami ochrony przyrody i lasami. W ramach przedsięwzięcia, w myśl zrównoważonego rozwoju, przeprowadzono szereg działań minimalizujących ewentualne oddziaływanie punktu na tereny chronione. Przeprowadzone zostały specjalistyczne badania chiropterologiczne, wykonane liczne nasadzenia drzew i krzewów wokół inwestycji i w jej sąsiedztwie, a także specjalne budek dla nietoperzy.

 

 

Sam punkt to prosta inwestycja w formie szczelnego placu utwardzonego z płytą zbrojoną pod najcięższe kontenery wraz z wiatą – magazynem na zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz odpady niebezpieczne, a także pomieszczeniem socjalno-biurowym. Całość obiektu jest ogrodzona, oświetlona i monitorowana.

 

 

 

POJEMNIKI PODZIEMNE

W zabudowie wielkorodzinnej rozwiązaniem wartym rozważenia jest idea stosowania pojemników półpodziemnych i podziemnych do zbierania odpadów komunalnych. Odpady dostarczone do gniazd, są czasowo magazynowane, po czym zostaną odebrane przez specjalistyczny pojazd ciężarowy z żurawiem przeładunkowym (HDS). Pionowy system magazynowania odpadów pozwala też na uzyskanie większej gęstości odpadów, co wiąże się ze zmniejszeniem częstotliwości opróżniania pojemników i wywozu zgromadzonych w pojemnikach odpadów. Zagłębienie obszaru magazynowania odpadów w ziemi powoduje zmniejszenie temperatury wewnątrz pojemnika, co zmniejsza oddziaływania związane z emisją nieprzyjemnych zapachów, w szczególności latem odpadów ulegających biodegradacji i zmieszanych odpadów komunalnych.


Poza standardowymi pojemnikami na zmieszane odpady komunalne i surowce wtórne, możliwy jest np. montaż dodatkowych małych pojemników np. na baterie.

Oferujemy Państwu kompleksowo przygotowanie procesu inwestycyjnego, w tym:

- weryfikacja lokalizacji pod względem formalno-prawnym i technicznym,

- opracowanie dokumentacji koncepcyjnej, projektowej uzyskanie niezbędnych zgłoszeń, w razie potrzeby także programów funkcjonalno-użytkowych,

- opracowanie pełnej dokumentacji niezbędnej do uzyskania dofinansowania ze źródeł zewnętrznych (wniosek o dofinansowanie, studium wykonalności, wszelkie wymagane załączniki),

- nadzór i wsparcie w procesie budowlanym.

Nasi eksperci są do Państwa dyspozycji. 

KONTAKT

 

 

Masz pytania dotyczące PSZOK-ów? Zapytaj ekspertów. Chętnie pomożemy!

 

Piotr Sadowski

tel. kom. 604 777 535,

e-mail: piotr.sadowski@codex.pl

Grzegorz Rydian

tel. kom. 662 008 778,

e-mail: grzegorz.rydian@codex.pl